شایعه


 
 

 سمه تعالی

 

تعریف شایعه  : افراد
مختلف تعاریف گوناکونی را بیان نموده اند که ردذیل یکی از این تعاریف را بیان می
کنیم

درکتاب روانشناسی شایعه  گردن
آلپورت ولئوپستمن شایعه را اینگون تعریف می کند

" شایعه اصطلاحی است که به نظری عینی ومعین اطلاق می شود ؛نظری که
مطرح شده است تاشنونده به آن اعتقاد پیدا کند شایعه به طور معمول از طریق صحبت
منتقل میشود بدون اینکه این امر نیازمند سطحی بالا از برهان ودلیل باشد ."

راه های انتقال شایعه

مطبوعات

رادیو

تلویزیون

وسایل ارتباط جمعی

 

طبیت شایعه

ممکن است آرام باشد

یا مانند یک طوفان سخت باشد

ممکن است مسالمت آمیز باشد

شایعه     سلاحی که روحیه ملت ها
را از بین می برد

            ویک بیماری اجتماعی
است

              ودوهدف دارد

فکر انسان را فلج می کند  وآنرا به انقیاد در  می آورد همان گونه که گله گوسفند در انقیاد
چوپانی است که اورا بسمت آینده ای محهول هدایت می کند

انسان را مانند یک طوطی به سخن گفتن وا می دارد.

 

 

 

 

شایعه

- ممکن است دروغ باشد      جعل خبرکه مروجان برای کمک به دشمن به کار
می برند (جنگ روانی)                                                      .                                    

- گاهی راست است          
درزکردن اطلاعات در زمان جنگ                                                                   

                              
حدس وگمان هایی مبتنی برحقایق

تاریخ
وشایعه
.

از ابتدای شکل گیر یجوامع شایعه وجود
داشته است

                          اهمیت حادثه

         
وهمیشه                            
باعث بوجود آمدن شایعه می باشد.

                           ابهام حادثه 

شایعه واسطوره .

اسطوره شایعه است که به مرور زمان سخت
ومنجمد شده است

اسطوره شایعه ای است که جزء میراث شفاهی
ملی شده

ودربسیاری موارد کلمه شایعه به اسطوره
بکار می رود وبلعکس

اسطوره دو هدف دارد

الف - بازگو کننده تاریخ ملل هاست

فرهنگ تصویری است که مقام دارند آن درجامعه ای که
درآن زندکی می کند مشخص می نماید .

 

 

 

باورپذری شایعات به چه خاطر است

مستند بودن شایعات              شایعه سازان وشایعه پردازان شایعه
را به افراد آگاه ومطلع وموثق نسبت می دهند

درستی برخی شایعات

سادگی برخی از مردم

احتمال درستی شایعات

بدبینی شنوندگان نسبت به برخی افراد که
شایعه درمورد آنهاست (مقامات دولتی کشور )

 

قانون شایعه .








شدت شایعه = اهمیت        ابهام

(طبق نظر آلپورت پستمن)

 

طبقه بندی شایعه .

شایعات را براساس زیر طبقه بندی کرد

شایعه خزنده                                                                                       
                                                      بکندی گسترش می یابد ومردم آن را بطور
مخفیانه برای همه نقل می کنند (بیشتر درباره رجال است)

شایعه خشونت بار(هجومی)

 

شایعات فروشونده :                                                                                                                           .                     شایعه ای  رواج میابدوسپس به عمق فرومی رود وزمانی دیگر
دوباره سربرمی .                                                              

                                           مثال
اولین بار درجنگ جهان یاول رخ داد اسیر آمریکا در اردو گاه آلمان .   .                                       وسپس
زمان جنگ جهانی دوم اسیر در اردوگاه ژاپن رخ داده است

 نامه ای از اردوگاه از اسیر به دست خانواده اش
می رسد ودر انتهای نامه می نویسد که این تمبر را در البوم تمبر م بگذارید .خانواده
تعجب می کنند زیرا اصلا او البوم تمبر ندارد وزمانی تمبر را جدا می کنند می بینند
پشت تمبر نوشته است زمانی که مرا اسیر کردند زبانم را بریدن و....

 

شایعه ای که در زمان جنگ رخ می دهد ممکن
است

ناشی از ترس وتنفر ومرگ باشد

اسراف وتبذیر باشد

احساس تنفر از دشمن باشد

تامین مالی جنگ یا بسیج نیرو باشد

سوء مدیریت عملیات جنگی باشد

 

شایعه در جامعه

شایعه رویایی                  شایعه ای ست که حاکی از
آرزوهاورویا ها بازگوکننده شایعه می باشد 
. .                                  - بیان خشنودی
ورضایت بازگوکنند را می رساند

وهم آمیز                     از میل ورغبت نیست بلکه
مبین ترس است

شایعاتی که با هدف تفرقه وجدایی باشد

 

جنگ وشایعه

جنگ که در می گیرد بازار شایعه ها رواج می
یابد

معمولا ---- درجنگ فرسایشی بروز پیدا می
کند

مثلا    
/ ورود سلاحهای جدید در جنگ / شایعات هجومی  / 
تضعیف روحیه دشمن  / استراتژی وحشت

 

استفاده از شایعه در جنگ به منظور های
مختلفی صورت می پذیرد  

استفاده از شایعه به قصد فروپاشی                                                                            
                                .   برای شکستن
روحیه شایعه بدبینانه وخوش بینانه در هم آمیخته است ومردم را بین شادی ویاس قرار
می دهد دروغ با راست را مخلوط می کنند ونتیجه اش بدبینی نسبت به مسئولا ن می گردد.

استفادعه از شایعه به عنوان پرده دود                                                                                                           به منظور
پنهان کردن حقیقت صورت می پذیرد                                                                                      
.  یکی
از طرفین جنگ - --  اجازه درزکردن برخی
اطلاعات را می دهد وتشخیص اسرار واقعی از خبرهای نادرست دشوار می شود . ونتیجه آن
ایجاد اضطراب بین مردم می گردد.

استفاده کردن از شایعه با هدف بی قدر کردن
منابع خبری                                                                                   
  بیشتر در رسانه ها دیده می شود                                                                                                             . مثال -  دشمن
سعی می کند راه آهن برلین را ویران کنند ولی موفق نشده                                                  
                     موفق شدیم ضرباتی
بر دشمن بزنیم وخسارات فراوانی به راه آهن بشوییم

استفاده از شایعه به عنوان طعمه وبا هدف روشن کردن
واقعیت                                                                             .     مثال
ژاپن در خبری اعلام می دارد که خسارات فراوانی به آمریکا وارد کرده است ویانمطلب
را بصورت مبالغه آمیز انتشار داد . وبا این کار دشمن را وادار ساخت تا خسارات
واقعی وارده را منتشر کند                                      .     آمریکا 
-  این خبر را برای روحیه مردم خود
ش منتشر کرد                                                                                  .      ژاپن در
اغراق  ومبلغه انتشار داد ن خبر هدفش اینست
که ازمیزان صدماتی که به دشمن وارد کرده است اطلاع پیدا کند

شایعه وشورش .

شورش حادث نمی شود مگر آنکه شایعاتی وجود داشته باشد که آن را برمی
انگیزد ؛ همراهی کند وبر شدتش بیفزاید

شورش چهار مرحله دارد

پیش از آغاز شورش                                                                                                                                 
.        نوعی نا آرامی وجود دارد                                                                                                                  .        تبعیض                                                                                                                                  
   .        اهانت ها                           این موارد باعث می
گردد تا هر گروه همدیگر را متهم می کنند                                                                                                              
.      کارهای نادرستی 

شایعاتی که بوجود می آید مرحله تهدید آمیز به خود می گیرد (جرقه شورش زده
می شود )                                               .          جملاتی که معمولا در این مرحله گفته می
شود ( امشب ...روی میدهد  /   فراموش نکن در ...خاصر شوی تا ببینی چه می شود
و...)‌

بر افروخته شدن شعله شورش                                                                                                                       
.            علت همان شایعه هیجان انگیز است

شایعات تعصب آمیز شروع می شود واعمال انتقامجویانه تسریع می گررد وحتی
قتل وغارت رخ خواهد می دهد .

مرحله اول ودوم ؛ شایعه حکم اخطاری دارد .     

 

شایعه ولطیفه .                                  

در یک جامعه بعضی اوقات شایعه بصورت لطیفه پخش می کنند که شیوع آن راحت
می باشد .

اثر شایعه بر روحیه .

اثر شایعه بر روحیه هات بستگی به نوع شایعه دارد

ممکن ناشی از ترس باشد

ممکن ناشی امید باشد

همه شایعه ها درهمه انواع خود ------- حکم افعی خالدار را دارند که می
توانند سم خود را درتمامی بخشهای یک کشور منتشر سازد

افراد یک ملت درمقابل با آن متحد باشند ویااینکه متحد نباشند.

 

وسایل ارتباط جمعی    مانند شمشیر
دولبه می باشد

                                                      
ازطرفی باعث روشن کردن ابهامات میباشند

                          وبرای
تحریک ؛ یا گسترش افق فکری ما وتوجه به حوادث جهان   

                          بخشهای
نا شناخته ابهام نیز گسترش می یابد .

آزمایشی در زمینه شایعه انجام دادند بیست نفر را جمع کرده وبه یکی از آنها به
طوری که دیگران نفهمند مطلب یرا با این عنوان بیان داشتند که"  شخصی سیاه پوش با چوب زد روی دست شخصی سفیدپوست
" به او گفتن بطوری که بقیه متوجه نشوند مطلب را به دیگری بگوید وبه همین
ترتیب مطلب یکی یکی به اطلاع نفری بعدی رسید ودر انتها از نفر آخری مطلب را
اینگونه دریافت کردند که بیان داشت "‌شخصی سفید پوست با چوب زد روی سر سیا ه
پوست واو را کشت "‌

 

شایعه نماد افکار عمومی

برای اینکه بیان کرد شایعه " نماد افکار عمومی " ست باید پدیده
های آنرا تعریف کرد

شایعه سه پدیده دارد

آماده سازی ذهن

شدت شایعه

جذب شایعه

1- در هنگام انتشار شایعه سعی می شود ذهن مردم آمادذه شود                                                                      
.  دراین
هنگام شایعه       کوتاه                                                                                                             
.                              روشن                                                                                                
       .                             بسادگی قابل
فهم    والقاست                                                                                  
.                            تعدادکمی
اطلاعات   و  جزئیات به کار رفته

2-  پدیده شدت به این
معناست که                                                                                                          .                           شایعه باگرفتن برخی
جزئیات وتفاصیل اندک درموضوع شایعه وتاکید برآنها                                   .                                     صورت حادی پیدا می کند

                                   بااین تفاصیل
برای شخصی که شایعه را نقل می کند دارای اهمیت است

3- پدیده جذب    ----          افراد عناصری از شایعه را که درتفکر
آنها وارد شده واساسا به یکی از . . . .                                  اجزای این تفکر تبدیل شده است هضم می
کند به این صورت شایعه باعقیده . .                                   مردم بیشتر
اجین و به آن نزدیک می شود .

موضوع شایعه

بستگی دارد به      

به انگیزه های فرد وسطح ارزشهایی که فرد به آنها وابسته است

به حالت ذهنی و احساسی فرد  

 

انگیزه های روانی شایعات

                ابهامی که در

                      - قطع خبر

                      -
تناقص خبرها

                       - وزمانی
که مردم هیچ خبر منتشرشده ای را باورنکنند

    درچنین حالتی فرد
را           -  عاجز از درک حقایق

                                       -   یا بی علاقه به آنها                می کند

شایعه نوعی رویایی بیداریست

غلبه بر شایعه .

چگونه می توان برشایعه غلبه پیدا کرد

الف )  ایمان واطمینان به اظهارات رسمی

                            جرا
که اگرتوده مردم اطمینان خود را از دست بدهند شایعات انتشار پیدا می کنند

ب ) ارائه واقعیات در سطح وسیع

                            
باید مطبوعات ؛ رادیو وتلویزیون برا ی ارائه هرچه بیشتر خبربه کار گرفته
شوند وتفاصیلی   .
                           

/ 0 نظر / 29 بازدید